In het kort
- Leidingen bevriezen waar het koud is en de leiding stil staat: kruipruimte, schuur, garage, buitenmuur en de buitenkraan.
- Ontdooi langzaam met een föhn, warme doeken of een kruik, vanaf de kant van de kraan. Nooit met open vuur.
- Een bevroren leiding kan gescheurd zijn. Weet waar de hoofdkraan zit voordat je gaat ontdooien.
Op deze pagina
In de Rotterdamse regio vriest het niet elke winter hard, en juist daardoor zijn veel huizen er niet op ingericht. Een paar nachten flinke vorst is genoeg om een leiding in een kruipruimte, een onverwarmde schuur of tegen een koude buitenmuur te laten bevriezen. Het vervelende zit niet in het ijs zelf maar in wat erna komt: water zet uit als het bevriest, en dat kan een leiding laten scheuren. Zolang het ijs erin zit, merk je daar niets van. Als het ontdooit, begint het te lekken.
Waterleiding bevroren? Zo merk je het
- Uit één kraan of meerdere kranen komt ineens geen water, of maar een dun straaltje, terwijl het vriest.
- De wc-spoelbak vult niet meer bij.
- Een zichtbare leiding voelt ijskoud aan of heeft rijp aan de buitenkant.
- De buurman heeft wel water. Hebben de buren ook niets, dan ligt het eerder aan de toevoer in de straat en bel je het waterbedrijf.
Veilig ontdooien, stap voor stap
Zoek eerst de hoofdkraan op en maak de weg ernaartoe vrij. Scheurt de leiding, dan wil je het water binnen een halve minuut dicht kunnen draaien.
Zoek waar de leiding bevroren is. Meestal is dat het stuk dat door de koudste ruimte loopt of tegen een buitenmuur zit.
Draai de kraan open die op die leiding zit. Zo kan smeltwater weg en zie je meteen wanneer het weer stroomt.
Warm de leiding langzaam op, te beginnen aan de kant van de kraan en dan richting het ijs. Gebruik een föhn, warme natte doeken die je steeds ververst, of een kruik.
Stroomt het water weer, laat de kraan dan een paar minuten lopen en loop de leiding na op natte plekken of een straaltje. Zie je een lek, draai dan meteen de hoofdkraan dicht.
Nooit met open vuur
Gebruik geen brander, soldeerlamp, kaars of heteluchtpistool op de hoogste stand. Rond leidingen zitten vaak hout, isolatie en stof die vlam vatten, en een leiding die te snel te heet wordt, kan juist daardoor scheuren. Let ook op met de föhn: houd hem droog, gebruik hem niet terwijl je in water staat en zet hem niet neer op een natte ondergrond.
De buitenkraan
Een buitenkraan is het eerste wat bevriest. Een goed aangelegde buitenkraan heeft binnen een eigen afsluiter en vaak een aftapje. Voor de winter draai je die binnenkraan dicht, zet je de buitenkraan open en laat je het water eruit lopen. Laat de buitenkraan daarna openstaan, zodat water dat nog in de leiding zit ruimte heeft om uit te zetten. Haal ook een aangesloten tuinslang eraf: daar blijft water in staan dat bevriest tot in de kraan.
Heeft je buitenkraan geen afsluiter binnen, dan kun je hem niet goed winterklaar maken. Dan is een afsluiter laten plaatsen een kleine ingreep die veel gedoe voorkomt.
Bevriezen voorkomen
- Isoleer leidingen in een kruipruimte, schuur, garage of op zolder met buisisolatie uit de bouwmarkt. Let vooral op bochten en koppelingen.
- Houd deuren en ramen van onverwarmde ruimtes waar leidingen lopen dicht tijdens vorst, en zorg dat er geen tocht langs de leiding waait.
- Laat de verwarming in huis niet helemaal uit als het hard vriest, ook niet als je een paar dagen weg bent.
- Laat bij strenge vorst de deur van een keukenkastje tegen een buitenmuur open, zodat de warmte van de kamer bij de leiding komt.
- Ga je weg tijdens vorst, draai dan de hoofdkraan dicht en laat de leidingen zo mogelijk leeglopen via de laagste kraan.
Waar leidingen het eerst bevriezen
Niet elke leiding loopt hetzelfde risico. Het gaat mis op plekken waar koude lucht langs de leiding kan en het water er lang stil staat. In oudere Rotterdamse woningen is dat vaak de kruipruimte, zeker als de ventilatieroosters op de wind staan, en de leiding naar een keuken in een aanbouw of uitbouw. In portiekflats lopen leidingen soms door een onverwarmde berging of langs een buitengevel in het trappenhuis. Bij een woning met een schuur of garage is de leiding naar de wasmachine daar een bekend zwak punt. Weet je welke leidingen bij jou door zulke ruimtes lopen, dan weet je ook waar je voor de winter moet isoleren.
De watermeter
Staat je watermeter in een koude kruipruimte of een meterput buiten, dan kan hij ook bevriezen. De meter is van het waterbedrijf; in de regio Rotterdam is dat meestal Evides. Bevroren of gescheurde meters meld je bij hen, en veel waterbedrijven geven zelf tips voor het beschermen van de meter. Ontdooi een meter nooit met iets heets en bescherm hem liever vooraf met isolatiemateriaal dat je later weer kunt weghalen.
Een cv-leiding die bevriest
Leidingen van de verwarming bevriezen minder snel, omdat er warm water doorheen gaat zolang de ketel draait. Staat de verwarming lang uit, of loopt een cv-leiding door een koude ruimte naar een radiator die dicht staat, dan kan het wel. De ketel geeft dan vaak een storing. Probeer die niet steeds opnieuw aan te zetten; laat de ruimte eerst opwarmen en kijk dan of het vanzelf weer gaat lopen.
Stop en bel een vakman als
- er na het ontdooien water uit een leiding of verbinding komt
- je de bevroren plek niet kunt bereiken, bijvoorbeeld in een muur of onder een vloer
- de leiding na een paar uur voorzichtig ontdooien nog niet stroomt
- je buitenkraan geen binnenafsluiter heeft en je hem winterklaar wilt maken
- leidingen in je huis bij elke vorstperiode opnieuw bevriezen
Heeft een leiding bij vorst een scheur opgelopen, dan is het vervangen van dat stuk meestal niet ingewikkeld. Belangrijker is om te kijken waarom hij bevroor, zodat het niet elke winter opnieuw gebeurt: soms is isoleren genoeg, soms is het beter de leiding een andere route te geven.