In het kort
- De hoofdkraan zit bijna altijd vlak bij de watermeter: in de meterkast, de kruipruimte of in een flat soms in de berging of het trappenhuis.
- Een draaiknop draai je met de klok mee dicht. Een hendel staat dicht als hij dwars op de leiding staat.
- Zoek hem op en test hem nu, niet pas als het water over de vloer loopt.
Op deze pagina
Bij bijna elke lekkage is de eerste handeling dezelfde: het water dichtdraaien. Dat lukt alleen als je weet waar de hoofdkraan zit en of hij nog werkt. Veel mensen zoeken hem pas als er water uit het plafond komt, en dan blijkt hij achter dozen te zitten of muurvast. Dit artikel helpt je hem nu te vinden, zodat je het later in een halve minuut kunt.
In de volksmond heten hoofdkraan, stopkraan en afsluiter vaak hetzelfde. Om het duidelijk te houden: de hoofdkraan sluit het water voor je hele woning af. Stopkraantjes zitten bij één tappunt, zoals onder de wastafel of achter de wc, en sluiten alleen dat ene punt af.
Waar zit de hoofdkraan?
De hoofdkraan zit bijna altijd direct naast de watermeter. De leiding komt vanaf de straat je huis in, gaat door de meter en splitst daarna pas naar keuken, badkamer en toilet. Zoek dus eerst de watermeter; de kraan zit ervoor, erachter of aan beide kanten.
- Eengezinswoning of benedenwoning: meestal in de meterkast bij de voordeur, onderin, naast of onder de gasmeter.
- Oudere woning met kruipruimte: soms onder het luik in de gang of de keuken, vlak bij de plek waar de leiding binnenkomt.
- Portiekflat of bovenwoning: in de eigen meterkast, maar bij oudere Rotterdamse portiekflats ook wel in een kast in het trappenhuis, in de kelder of in je berging.
- Nieuwere flat: vaak in een meterkast in de hal van de woning, soms achter een los paneel.
In sommige oudere flats zit er voor meerdere woningen één gezamenlijke afsluiter in de kelder. Vind je in je eigen woning geen hoofdkraan, vraag het dan aan de verhuurder, de beheerder of de VvE. Dat is een vraag die je beter nu stelt dan midden in de nacht.
Welk type kraan heb je?
Er zijn grofweg twee soorten. Een oudere hoofdkraan heeft een ronde draaiknop of een klein wieltje. Een nieuwere heeft een platte hendel, dat is een kogelkraan. Ze werken verschillend, dus kijk even welke je hebt.
- Draaiknop: met de klok mee is dicht, tegen de klok in is open. Draai door tot hij stevig stopt; dat zijn soms meerdere slagen.
- Hendel (kogelkraan): een kwartslag. Staat de hendel in dezelfde richting als de leiding, dan is hij open. Staat hij er dwars op, dan is hij dicht.
Zo draai je het water dicht
Maak de weg naar de meterkast of het kruipluik vrij. Zet een zaklamp klaar of gebruik die van je telefoon.
Zoek de watermeter en de kraan ernaast. Zitten er aan beide kanten kranen, dan mag je de kraan vóór de meter gebruiken; die sluit alles af.
Draai een draaiknop met de klok mee tot hij stopt, of zet een hendel dwars op de leiding.
Open in huis een koude kraan, bij voorkeur de laagste, bijvoorbeeld in de keuken. Er komt nog wat water uit en dan stopt het. Blijft het stromen, dan is de hoofdkraan niet helemaal dicht.
Kijk op de watermeter. Staat het kleine wieltje of de rode wijzer stil, dan is het water echt dicht.
Stroom en water
Komt er water in de buurt van een lamp, stopcontact of in de meterkast zelf, raak dan niets aan met natte handen. Zet in de meterkast de groep van die ruimte uit, of de hoofdschakelaar als je niet weet welke groep het is. Is de meterkast zelf nat, blijf er dan van af en bel de netbeheerder via 0800 9009.
Weer opendraaien zonder klappen in de leiding
Draai de hoofdkraan na de reparatie langzaam open, niet in één keer. Laat een kraan in huis openstaan tot er een rustige straal uitkomt; zo kan de lucht uit de leidingen. Sputtert het water even, dan is dat die lucht en gaat het vanzelf over. Loop daarna de plek na waar je aan hebt gewerkt, en kijk of de hoofdkraan zelf niet druppelt bij de spindel.
Als de hoofdkraan vastzit
Een hoofdkraan die jaren niet is gebruikt, zit vaak vast door kalk. Duw dan niet met een tang of pijpsleutel door. De spindel of het huis van de kraan kan afbreken, en dan staat de volle waterdruk op een kapotte kraan vlak bij je meter. Probeer liever met twee handen en rustige kracht een klein stukje heen en weer te draaien. Gaat dat niet, zoek dan een stopkraantje dichter bij het lek.
- Lekt de wastafel of gootsteen: de stopkraantjes eronder, één voor koud en soms één voor warm.
- Lekt de wc: het stopkraantje op de leiding naar de spoelbak, of bij een hangtoilet achter de bedieningsplaat.
- Lekt de wasmachine of vaatwasser: de kraan waar de slang op zit.
- Lekt de boiler: de inlaatcombinatie op de koude leiding eronder.
Stop en bel een vakman als
- de hoofdkraan vastzit of afbreekt en er nog water stroomt
- de hoofdkraan zelf lekt, of de watermeter nat is
- je in je woning geen hoofdkraan kunt vinden en er nu water stroomt
- er water in de meterkast staat of bij stroom komt
Eén keer per jaar testen
Draai de hoofdkraan en de stopkraantjes één keer per jaar dicht en weer open. Zo blijven ze soepel en weet je dat ze werken. Doe het op een moment dat niemand doucht of de wasmachine draait, en kies een rustige dag, niet de avond voor vertrek op vakantie. Druppelt een kraan daarna bij de spindel, dan kan de wartel soms een fractie worden aangedraaid; lukt dat niet, laat hem dan vervangen voordat je hem echt nodig hebt.
Hang voor de zekerheid een label aan de hoofdkraan, of plak een briefje in de meterkast met waar hij zit. Wie ooit op je huis past of er in paniek naar zoekt, heeft er veel aan. En vertel het ook aan huisgenoten en kinderen die oud genoeg zijn: in een noodgeval is het goed als meer mensen weten welke kraan het is.
Ga je langer weg, bijvoorbeeld op vakantie? Dan is het verstandig de hoofdkraan dicht te draaien. Een slang van de wasmachine die in je afwezigheid scheurt, loopt dan niet dagen door. De cv-ketel heeft een eigen, gesloten watercircuit en blijft gewoon werken. Een boiler of close-in boiler blijft vol staan, maar geeft geen water meer zolang de hoofdkraan dicht is.