In het kort
- Welk onderdeel versleten is, hangt af van je kraan: kraanleertje, keramisch bovendeel of cartouche.
- Draai eerst de stopkraantjes onder de wastafel of het aanrecht dicht, of de hoofdkraan.
- Lekt het bij de voet van de kraan of eronder, dan zit het in een afdichting of aansluiting en niet in het binnenwerk.
Op deze pagina
Een kraan die lekt of druppelt, is een van de meest voorkomende klussen in huis. Hij tikt 's nachts, laat kalkstrepen achter in de wasbak en wordt zelden vanzelf beter. Meestal is er één onderdeel versleten dat je kunt vervangen zonder de hele kraan eruit te halen. Welk onderdeel dat is, hangt af van het type kraan.
Welke kraan heb je?
- Twee knoppen die je meerdere slagen moet draaien: een ouderwetse kraan met een kraanleertje, een rubberen dopje dat op een zitting drukt.
- Twee knoppen die na een kwartslag of halve slag dicht zijn: een kraan met een keramisch bovendeel, twee schijfjes die over elkaar schuiven.
- Eén hendel voor warm en koud: een mengkraan met een cartouche, een los blok in de kraan dat alles regelt.
- Een douchekraan met een draaiknop voor de temperatuur: een thermostaatkraan. Het lekken zit daar vaak in de omstelknop of de stopkranen, en per merk is het anders.
Waar lekt de kraan precies?
- Uit de uitloop, terwijl de kraan dicht is: het binnenwerk sluit niet meer af. Dat is wat dit artikel oplost.
- Bij de knop of hendel als de kraan open staat: een afdichtring rond de spindel of cartouche.
- Bij de hals of de zwenkarm van een keukenkraan, vooral als je hem draait: de O-ringen van de uitloop zijn versleten.
- Bij de voet van de kraan, of in het aanrechtkastje: een aansluiting, een flexibele slang of een stopkraantje. Dat is een ander soort klus.
Voordat je begint
Draai de stopkraantjes onder de wastafel of het aanrecht dicht. Zijn die er niet of werken ze niet, draai dan de hoofdkraan dicht.
Open de kraan om te controleren dat er geen water meer komt en de druk eraf is.
Doe de stop in de afvoer of leg een doek in de wasbak. Kleine onderdelen vallen anders zo in het putje.
Leg een doek om het chroom als je met een sleutel werkt, om krassen te voorkomen.
Maak foto's tijdens het uit elkaar halen. Zo weet je bij het terugzetten welke ring waar hoorde.
Een kraanleertje vervangen
Wip het dopje met rood of blauw van de knop en draai het schroefje eronder los. Haal de knop eraf.
Draai het bovendeel met een steeksleutel tegen de klok in uit de kraan. Houd de kraan met je andere hand tegen, zodat hij niet meedraait.
Onderaan het bovendeel zit het kraanleertje, vastgezet met een moertje of gewoon erop gedrukt. Haal het eraf.
Neem het oude leertje mee naar de bouwmarkt zodat je de goede maat koopt, of koop een setje met verschillende maten.
Zet het nieuwe leertje erop, draai het bovendeel handvast terug en dan nog een klein stukje met de sleutel. Zet de knop terug.
Draai de stopkraantjes langzaam open en controleer of het druppelen weg is.
Druppelt hij na een nieuw leertje nog steeds, dan kan de zitting waar het leertje op drukt beschadigd of verkalkt zijn. Die kun je met speciaal gereedschap bijfrezen, maar bij een oude kraan is vervangen vaak de betere keus.
Een keramisch bovendeel of cartouche vervangen
Een keramisch bovendeel draai je er op dezelfde manier uit als een bovendeel met leertje. Je vervangt het in zijn geheel, want de schijfjes zijn niet los te koop. Bij een mengkraan zit de cartouche onder de hendel, vastgezet met een schroefje en een afdekkap of moer. Een cartouche is per merk en type verschillend; neem de oude mee naar de winkel of zoek het typenummer op. Let bij het terugzetten op de nokjes onderaan: die moeten precies in de uitsparingen van de kraan vallen, anders sluit hij niet goed af of zijn warm en koud omgedraaid.
Keukenkraan lekt bij de zwenkarm
Een keukenkraan met een draaibare uitloop heeft onderaan die uitloop een of twee rubberen O-ringen. Die slijten door het draaien, en dan loopt er water langs de hals zodra de kraan openstaat. Draai het water dicht, draai het schroefje of de moer los waarmee de uitloop vastzit en trek de uitloop er recht uit. Neem de oude O-ringen mee naar de bouwmarkt, vet de nieuwe in met een beetje kraanvet en druk de uitloop terug.
Weinig water of een spetterende straal
Druppelt de kraan niet maar geeft hij weinig water of spettert hij alle kanten op, dan zit er waarschijnlijk kalk in de perlator, het zeefje aan het einde van de uitloop. Schroef hem eraf, met een doek om het chroom als hij vastzit, en leg hem een nacht in azijn of ontkalker. Spoel hem na en schroef hem terug. Geven alle kranen in huis ineens weinig water, dan zit het probleem ergens anders, bijvoorbeeld bij de hoofdkraan.
Geen stopkraantjes, of zitten ze vast?
Oude stopkraantjes onder een wastafel zitten soms vast of gaan lekken zodra je eraan draait. Forceer ze niet. Draai dan de hoofdkraan dicht voordat je aan de kraan werkt. Een stopkraantje dat na het dichtdraaien begint te lekken, moet worden vervangen.
Repareren of vervangen?
Een binnenwerk vervangen loont als de kraan verder goed is en de onderdelen te krijgen zijn. Is de kraan oud, verkalkt tot in het huis, of zijn er geen onderdelen meer, dan is een nieuwe kraan verstandiger. Kijk dan meteen naar de stopkraantjes en de flexibele slangen eronder: die slijten net zo hard en zijn bij een nieuwe kraan het moment om te vervangen.
Stop en bel een vakman als
- de kraan lekt bij de voet of onder het aanrecht, en niet uit de uitloop
- het bovendeel of de cartouche vastzit en niet losgaat zonder te forceren
- het een inbouwkraan is of een douchekraan die achter de tegels lekt
- de stopkraantjes niet dicht gaan of zelf lekken
- de kraan na het vervangen van het binnenwerk nog steeds druppelt
Wil je het laten doen, stuur dan een foto mee van de kraan en van wat eronder zit. Merk en type van een mengkraan staan soms op de onderkant of achterkant van de kraan.