In het kort
- In woningen die voor ongeveer 1960 zijn gebouwd, kunnen nog loden drinkwaterleidingen liggen. Lood kan in het kraanwater terechtkomen.
- Je herkent lood aan dof grijs, zacht metaal dat niet magnetisch is en ronde verdikkingen bij de verbindingen.
- Vervangen is de enige echte oplossing. Tot die tijd laat je het water eerst doorlopen voordat je het drinkt.
Op deze pagina
Lood werd in Nederland lang gebruikt voor drinkwaterleidingen, omdat het zacht is en makkelijk te buigen. Rond 1960 stopte dat. In woningen die daarvoor zijn gebouwd, en die sindsdien nooit helemaal van nieuwe leidingen zijn voorzien, kan nog een stuk loden leiding zitten. In Rotterdam gaat het dan vooral om de vooroorlogse wijken die het bombardement van 1940 hebben overleefd, zoals delen van Kralingen, het Oude Noorden, Crooswijk, Delfshaven, Charlois en Blijdorp, en om de vroege wederopbouw. Ook in de oude kernen van Schiedam, Vlaardingen en Delft staan veel woningen uit die tijd.
Waarom lood in drinkwater een probleem is
Water dat stilstaat in een loden leiding, neemt kleine hoeveelheden lood op. Lood stapelt zich op in het lichaam en is schadelijk, ook in lage hoeveelheden en over lange tijd. Jonge kinderen, en ongeboren kinderen via de moeder, zijn er het gevoeligst voor. Het water dat het waterbedrijf levert, is loodvrij; het lood komt uit de leidingen in huis.
Zo herken je een loden waterleiding
De beste plek om te kijken is bij de watermeter, waar de leiding je woning binnenkomt, en in de kruipruimte, de kelder of onder het aanrecht.
- Kleur: dof grijs, soms met een witte of donkere aanslag. Koper is roodbruin, kunststof is wit, grijs of heeft een gekleurde streep.
- Zacht: kras er voorzichtig met een sleutel of munt over. Lood laat een glimmend, zilverachtig krasje achter.
- Niet magnetisch: een magneet blijft niet plakken. Blijft hij wel plakken, dan is het ijzer of staal.
- Verbindingen: geen koppelingen met moeren, maar een ronde of peervormige verdikking op de plek waar twee stukken aan elkaar zijn gesoldeerd.
- Bochten: vloeiend gebogen, zonder bochtstuk, omdat lood zo makkelijk te buigen is.
- Geluid: tik je erop, dan klinkt het dof in plaats van metaalachtig.
Let op: lood kan ook verstopt zitten. Een stuk leiding dat bij de meter koper is, kan in een muur of vloer nog van lood zijn. Andersom komt ook voor. Wat je bij de meter ziet, zegt dus niet alles.
Van wie is welk stuk?
Het stuk leiding tot en met de watermeter is van het waterbedrijf; in de regio Rotterdam is dat Evides. Alles na de meter, de leidingen in je woning, is van de eigenaar van de woning. Vermoed je lood vóór de meter, neem dan contact op met het waterbedrijf. Vermoed je het na de meter, dan is het vervangen een zaak voor de eigenaar.
Wat je doet tot de leiding vervangen is
Laat het koude water eerst doorlopen voordat je het drinkt of ermee kookt, vooral 's ochtends en na een dag weg. Laat het lopen tot het merkbaar kouder wordt; dan komt het uit de straat en heeft het niet in je leidingen stilgestaan.
Gebruik voor drinken, koken en flesvoeding alleen koud water uit de kraan. Warm water neemt meer lood op.
Maak je flesvoeding voor een baby, of ben je zwanger, gebruik dan tot de vervanging water uit de supermarkt of vraag advies aan het consultatiebureau of de GGD.
Maak de perlator van de kraan geregeld schoon. Daarin kunnen loodhoudende deeltjes blijven hangen.
Er zijn waterfilters die lood tegenhouden, maar alleen als ze daarvoor gecertificeerd zijn en op tijd worden vervangen. Het blijft een tijdelijke maatregel. Ook water laten testen kan, via een laboratorium; een lage uitslag op één moment zegt alleen niet dat het er altijd laag is.
Niet zelf zagen of solderen
Zaag, schuur of soldeer niet zelf aan loden leidingen. Bij zagen en schuren ontstaat loodstof, en bij verhitten loodhoudende damp. Een loden leiding is bovendien zacht: trekken of buigen kan een oude verbinding laten scheuren, en dan lekt het meteen onder volle druk.
Loden leidingen vervangen: hoe het in grote lijnen gaat
Bij het vervangen wordt alle loden leiding na de watermeter vervangen door koper of kunststof, tot aan elk tappunt. Het is belangrijk dat echt alles gaat: een kort stuk lood dat blijft zitten, blijft lood afgeven. Een loodgieter kijkt eerst waar de leidingen lopen en of ze bereikbaar zijn. In een huis met kruipruimte gaat dat vaak via onder de vloer; in een flat of huis met een betonvloer komen nieuwe leidingen soms in het zicht, in een koker of in een sleuf in de muur. Het vervangen gebeurt meestal in één of een paar dagen, waarbij het water een deel van de tijd dicht is.
Huur je een woning met loden leidingen?
Leidingen zijn onderdeel van de woning, en het vervangen van loden leidingen is geen kleine herstelling. Dat is in de regel een zaak voor de verhuurder. Meld het schriftelijk en vraag wanneer het wordt aangepakt. Veel woningcorporaties hebben al een programma om loden leidingen te vervangen. Kom je er met je verhuurder niet uit, dan kun je advies vragen bij het Juridisch Loket of de Huurcommissie.
Stop en bel een vakman als
- je lood vermoedt en niet zeker weet waar de leidingen lopen
- een loden leiding lekt, of zweet bij een verbinding
- je gaat verbouwen in een huis van voor 1960 en de leidingen toch bloot komen te liggen
- je een huis koopt en wilt weten wat er aan leidingwerk in zit
Wie een oud huis koopt of gaat verbouwen, doet er goed aan de leidingen meteen mee te nemen. Liggen de vloeren of wanden toch al open, dan is lood vervangen een kleine extra stap. Zet in je aanvraag het bouwjaar van je woning en een foto van de leiding bij de watermeter.