Wc blijft doorlopen: zo vind en verhelp je de oorzaak

Een wc die blijft doorlopen, merk je vaak eerst aan het geluid: de spoelbak vult 's nachts ineens bij terwijl niemand heeft doorgetrokken. Of je ziet een dun straaltje langs de achterkant van de pot lopen. Het is geen spoedgeval, maar het kost wel water, dag en nacht, en je ziet het terug op je waterrekening. Meestal is de oorzaak een klein onderdeel.

Hoe een spoelbak werkt

In elke spoelbak zitten twee onderdelen die ertoe doen. De vlotterkraan laat water binnen en sluit af zodra de vlotter hoog genoeg drijft. De spoelklep onderin houdt het water in de bak tot je doortrekt, en sluit daarna weer af met een rubberen ring. Loopt de wc door, dan sluit een van die twee niet goed. Het water verdwijnt dan via de overloop of langs de klep in de pot.

Stap 1: zet het water dicht

Bij een staand toilet zit een stopkraantje op de leiding naar de spoelbak, onder of naast het toilet. Draai het met de klok mee dicht. Bij een hangtoilet zit het stopkraantje in het inbouwreservoir, achter de bedieningsplaat. Die plaat klik of schuif je er meestal zonder gereedschap af; soms zitten er twee kleine schroefjes onder. Kijk op de plaat welk merk het is, dat heb je later nodig.

Stap 2: vlotter of spoelklep?

1. 1

   Draai het stopkraantje weer open en laat de spoelbak vol lopen. Trek niet door.

2. 2

   Doe het deksel van de spoelbak (bij een staand toilet) en kijk: stroomt er water in de overloopbuis, het rechtopstaande buisje in het midden? Dan sluit de vlotterkraan niet af.

3. 3

   Zie je geen water in de overloop maar loopt de wc toch door, doe dan een paar druppels voedselkleurstof in de spoelbak.

4. 4

   Wacht een kwartier zonder door te trekken. Zie je gekleurd water in de pot, dan lekt de spoelklep.

Geen kleurstof in huis? Leg een droog vel wc-papier tegen de achterwand van de pot, waar het water binnenkomt. Wordt het nat terwijl niemand heeft doorgetrokken, dan loopt hij door.

De vlotter van je wc afstellen of schoonmaken

• Blijft de vlotter hangen tegen de wand of een ander onderdeel? Duw hem voorzichtig vrij en kijk of hij daarna goed op en neer beweegt.
• Staat het water hoger dan de overloop? Zet de vlotter lager. Bij de meeste modellen zit daar een stelschroef of een schuifje voor; het waterpeil moet een paar centimeter onder de bovenkant van de overloop blijven.
• Zit er kalk of vuil in de vlotterkraan? Zet het water dicht, haal het kapje eraf en spoel het zeefje en het afdichtrubbertje schoon.
• Sluit hij daarna nog niet af, dan is de vlotterkraan versleten en moet hij worden vervangen.

Als de spoelklep het probleem is

Onder de spoelklep zit een rubberen afdichting die na jaren hard wordt of kalk verzamelt. Zet het water dicht en trek door, zodat de bak leeg is. Haal de klep los; bij veel modellen draai je hem een kwartslag of klik je hem uit. Maak de rubberen ring en de zitting waar hij op rust schoon met een zachte spons en wat azijn. Is de ring gescheurd, vervormd of hard, vervang hem dan. Neem de oude mee naar de bouwmarkt of noteer merk en type, want de maten verschillen per fabrikant.

Hangtoilet of inbouwreservoir blijft doorlopen

Bij een inbouwreservoir zit alles achter de bedieningsplaat. Je kunt door het gat de vlotter en de spoelklep zien, en bij veel merken ook onderdelen uitnemen. Het werkt hetzelfde als bij een staand toilet, maar de onderdelen zijn per merk en per bouwjaar anders en je hebt weinig ruimte. Bekende merken van inbouwreservoirs zijn Geberit en Grohe, en hun onderdelen passen niet op elkaar. Maak een foto van wat je ziet en van het typenummer op de binnenkant, voordat je iets losmaakt.

Een nieuwe wc die blijft doorlopen

Loopt een wc door die net is geplaatst, dan is het bijna altijd afstelling of vuil. De vlotter staat nog op de fabrieksstand, de spoelklep zit niet recht op zijn zitting, of er is bij het aansluiten wat zand of kalk uit de leiding in de vlotterkraan gespoeld. Zet het water dicht, spoel het zeefje van de vlotterkraan schoon en zet de vlotter lager. Heeft een installateur de wc geplaatst, meld het dan eerst bij hem.

Spoelt hij juist niet goed door?

Het omgekeerde komt ook voor: een wc die te weinig water geeft. Dan is de spoelbak niet vol genoeg, omdat de vlotter te laag staat of het stopkraantje half dicht is, of de trekstang of kabel naar de spoelklep hapert. Bij een hangtoilet is het soms de bedieningsplaat, waarvan de knoppen niet meer goed op het mechaniek drukken. Loopt de pot daarbij langzaam leeg of stijgt het water eerst, dan is het eerder een verstopping dan een probleem met de spoelbak.

Lekt er water buiten de pot?

Dat is een ander probleem dan doorlopen. Water onder de spoelbak komt meestal van de aansluiting van de toevoer of van de bouten waarmee de bak op de pot zit. Water rond de voet van de pot komt vaak uit de manchet, de rubberen verbinding tussen pot en afvoer. Beide zijn het nakijken waard, zeker in een flat, waar water dat bij de voet wegloopt bij de onderburen door het plafond kan komen.

Meld je de klus aan, zet er dan bij of het een staand of hangend toilet is, en stuur een foto van de bedieningsplaat of de binnenkant van de spoelbak mee. Dan kan de loodgieter de goede onderdelen meenemen.