Waterleiding ontluchten: lucht en geluid in je leidingen

Na een storing in de straat of een klus aan de leidingen komt het water ineens met horten en stoten uit de kraan. Het sputtert, spat en ziet even wit. Dat is lucht die in de leiding kwam toen die leeg stond. Het is vervelend maar niet schadelijk, en je krijgt het er bijna altijd zelf uit. Niet elk geluid in de leidingen komt door lucht; verderop staat hoe je de geluiden uit elkaar houdt.

Hoe lucht in de waterleiding komt

• Na een storing of werk aan het waternet in de straat. Als het water terugkomt, duwt het de lucht in de leiding voor zich uit je huis in.
• Na een reparatie of verbouwing, als de hoofdkraan dicht heeft gestaan en leidingen zijn leeggelopen.
• Als de hoofdkraan na een klus in één keer helemaal open is gedraaid.
• Nadat het waterbedrijf je watermeter heeft vervangen.

Zo ontlucht je de waterleiding

1. 1

   Draai de hoofdkraan helemaal open, langzaam en niet in één keer.

2. 2

   Begin bij de laagste kraan in huis, meestal de keukenkraan of een kraan in de bijkeuken. Zet de koude kant half open.

3. 3

   Laat hem lopen tot het water zonder sputteren in een rustige straal komt. Doe daarna hetzelfde met de warme kant.

4. 4

   Werk zo naar boven: de wastafel, het bad, de douche en daarna de kranen op de verdieping. Trek ook de wc een paar keer door.

5. 5

   Heeft een kraan één hendel of is het een thermostaatkraan, zet hem dan eerst op koud en daarna op warm, zodat beide aanvoerleidingen meedoen.

6. 6

   Heb je een buitenkraan, laat die als laatste even lopen.

7. 7

   Draai alle kranen weer dicht en luister of het in de leidingen stil is.

Wit water dat in een glas van onderen helder wordt, is lucht en kan geen kwaad. Is het water bruin of troebel na een storing, laat dan de koude kraan in de keuken lopen tot het helder is. Het vuil dat loskwam, blijft soms hangen in een perlator of douchekop; hoe je die schoonmaakt, lees je in ons artikel over lage waterdruk.

Blijft de kraan sputteren?

Komt er na een dag nog steeds lucht uit een kraan, kijk dan eerst naar het zeefje in de perlator. Zit dat half dicht met vuil van de storing, dan gaat het water sproeien en lijkt het of er lucht in zit. Is het zeefje schoon, dan kan er een hoog punt in de leiding zitten waar lucht blijft hangen, bijvoorbeeld een leiding die na een verbouwing over een deurkozijn of een balk is gelegd. Die lucht komt er met gewoon tappen soms slecht uit. Dat is iets voor een loodgieter.

Waterleiding maakt geluid: welk geluid is wat?

• Sputteren en borrelen als je een kraan opendraait: lucht. Gaat over na ontluchten.
• Een harde klap of bonk als je een kraan dichtdraait of als de wasmachine klaar is met vullen: waterslag.
• Tikken of kraken als er warm water door een leiding gaat, en weer als hij afkoelt: de leiding zet uit en schuurt langs een beugel of door een muur.
• Zingen of fluiten zolang een kraan open staat: vaak een versleten binnenwerk, of een stopkraantje dat half dicht staat.
• Zacht suizen terwijl alle kranen dicht zijn: er loopt ergens water. Kijk naar de watermeter en naar de wc; een doorlopende spoelbak is de bekendste oorzaak.

Waterslag: bonkende leidingen

Waterslag ontstaat als stromend water ineens moet stoppen, doordat een kraan of een klep in de wasmachine, de vaatwasser of de wc snel dichtgaat. Het water botst tegen de afsluiter en er gaat een drukgolf door de leiding. Die hoor je als een klap, soms een eind verderop in huis. Eén keer kan geen kwaad, maar een paar klappen per dag belasten op den duur koppelingen en slangen.

• Draai kranen met een hendel rustig dicht in plaats van ze dicht te duwen.
• Een leiding die los zit, slaat bij elke klap tegen de muur of vloer. Een extra beugel maakt het vaak al veel stiller.
• Een waterslagdemper vangt de drukgolf op. Die komt bij het apparaat dat de klap geeft, bijvoorbeeld op de kraan van de wasmachine.
• Is de druk op je leiding erg hoog, dan kan een drukregelaar na de watermeter de klappen kleiner maken.

Tikkende leidingen bij warm water

Een koperen leiding wordt een klein beetje langer als er warm water doorheen gaat, en weer korter als hij afkoelt. Zit hij klem in een beugel of in een gat door de muur of vloer, dan hoor je dat als tikken of kraken. Voor de leiding kan het geen kwaad. Wil je er vanaf, dan moet hij ruimte krijgen: een beugel met een rubber, of een ruimer gat met een huls. Loopt de leiding in een dichte vloer, dan is dat lastiger en blijft het vaak bij leren leven met het geluid.

Lucht in de verwarming is iets anders

Borrelt of klokt het in je radiatoren, of worden ze bovenaan niet warm, dan zit er lucht in de cv en niet in de waterleiding. Dat is een gesloten circuit met een eigen manier van ontluchten. Hoe je dat doet, staat in ons artikel over radiator ontluchten.

Zet in je aanvraag wanneer je het geluid hoort, bij welke kraan of welk apparaat, en of het na een storing of een verbouwing begon. Een filmpje met geluid zegt de loodgieter vaak meer dan een beschrijving.