Ontstoppen met een veer: welke veer, hoe je hem gebruikt en wat de risico's zijn

Een ontstoppingsveer, ook trekveer of afvoerveer genoemd, is het gereedschap dat je pakt als heet water, soda en de plopper niet helpen. Het is een lange, buigzame stalen spiraal met aan het eind een kop en aan de andere kant een slinger. Door te draaien boort de kop zich door een prop of haakt hij erin vast, zodat je hem eruit kunt trekken. Goed gebruikt is het een veilige en effectieve manier om een verstopping te verhelpen. Verkeerd gebruikt kan het schade doen. Dit artikel gaat over de veer zelf: welke je nodig hebt, hoe je hem gebruikt en wat er mis kan gaan.

Is een ontstoppingsveer goed?

Ja, voor een prop die net voorbij het putje of de sifon zit is een veer vaak het beste wat je zelf kunt doen. Hij werkt mechanisch, dus zonder bijtende middelen, en je voelt wat er in de leiding gebeurt. Een veer haalt vooral een prop weg: haar, een dot papier, een klont vet. Een dikke vetlaag over een lange leiding, wortels in het riool of een verzakte buis lost hij niet op. Daar maakt hij hooguit een gat in, waarna de verstopping snel terugkomt.

Welke veer voor welke afvoer

• Wastafel, gootsteen en douche: een dunne, korte veer met een slinger of een trommel. Hij gaat door de opening van het putje of, na het losdraaien van de sifon, in de leiding naar de muur.
• Wc: een wc-veer of closetveer. Die heeft een stijve buis met een beschermhuls van rubber of kunststof bij de bocht, zodat de veer niet langs het porselein schuurt. Een gewone veer door de pot geeft krassen.
• Riool en buitenputje: een dikkere en langere veer, of losse veerstukken die je aan elkaar koppelt. Die gebruik je via het ontstoppingsstuk of een putje buiten, niet door een wastafel of de wc.
• Regenpijp: een gewone veer van onderaf, al komt hij niet altijd door de bochten bovenin. Lees ons artikel over een verstopte regenpijp.

Een veer die te dik is, komt niet door de bocht van een smalle afvoer. Een veer die te dun is, buigt in een brede rioolbuis om in plaats van de prop te raken. Kies dus naar de afvoer, niet naar de langste veer in het schap.

Zo gebruik je een veer, stap voor stap

1. 1

   Trek handschoenen aan, leg een oude handdoek neer en zet een emmer klaar. Er komt vuil water en drab mee terug.

2. 2

   Kies de ingang: bij een gootsteen of wastafel liefst na het losdraaien van de sifon, direct in de leiding naar de muur; bij een douche door het putje zonder de stankafsluiter; bij een wc door de pot met een wc-veer.

3. 3

   Steek de kop in de afvoer en schuif de veer erin tot je weerstand voelt. Houd de veer dicht bij de opening vast, zodat hij niet buiten de afvoer gaat kronkelen.

4. 4

   Draai aan de slinger, steeds dezelfde kant op, en duw tegelijk zachtjes verder. In een bocht helpt draaien de kop de goede kant op te vinden.

5. 5

   Voel je de prop, draai dan door en beweeg een klein stukje heen en weer. Duw niet hard: je wilt de prop openboren of vastpakken, niet verder de leiding in drukken.

6. 6

   Voel je dat de veer vrijkomt, trek hem dan langzaam terug terwijl je blijft draaien, en veeg hem af met een doek. Vaak komt de prop aan de kop mee.

7. 7

   Zet de sifon of de stankafsluiter terug en spoel na met een paar liter heet water. Kijk of alles goed wegloopt en niets lekt.

8. 8

   Spoel de veer na met heet water, laat hem drogen en rol hem op. Een natte veer gaat roesten.

Hoe je bij de gootsteen bij de leiding komt, staat in ons artikel over gootsteen ontstoppen. Voor de douche lees je het bij een verstopt doucheputje, en voor het riool vanaf het ontstoppingsstuk bij riool zelf ontstoppen.

Wat zijn de risico's van een ontstoppingsveer?

• Krassen in de wc-pot. Een gewone stalen veer schuurt door het glazuur van het porselein. Op een kras blijft vuil en kalk hangen, en dat gaat niet meer weg. Gebruik voor de wc alleen een veer met beschermhuls.
• Een veer die vastloopt. In een oude gietijzeren leiding vol aanslag, of in een scherpe bocht, kan de kop vasthaken. Wie dan hard trekt of rukt, kan de veer laten knikken of een verbinding lostrekken. Draai de veer terug, de andere kant op, en trek rustig.
• Een prop die verder schuift. Wie duwt in plaats van draait, drukt de prop dieper de leiding in, soms tot een plek waar hij nog vaster komt te zitten.
• Schade aan een oude leiding. In een gres- of gietijzeren afvoer kan een kop die hard tegen een gescheurde mof of een roestplek wordt gedraaid, de schade groter maken. Lees meer over gresbuizen en wat er in oude leidingen misgaat.
• Schade aan de sifon of het putje. Kunststof sifons en dunne afvoerbuizen kunnen scheuren als je de veer met kracht door een bocht wringt. Haal de sifon liever los dan erdoor te boren.
• Vuil water op je handen en in je gezicht. Wat aan de veer zit, komt uit de afvoer. Gebruik handschoenen, en een bril als je in een riool werkt.

Wanneer de veer niet werkt

• De veer komt na een paar keer proberen niet verder dan dezelfde plek. Dan zit er een knik, een verzakking of een vaste prop die een handveer niet aankan.
• Er komen wortels, zand, stukjes steen of buis mee terug. Dan is de leiding zelf kapot; verder ontstoppen helpt niet lang.
• De afvoer loopt vrij na het ontstoppen, maar binnen een paar weken is hij weer dicht. Dan zit er een vetlaag over een lang stuk leiding, of loopt de leiding verkeerd af.
• Meerdere afvoeren in huis lopen slecht weg of de wc borrelt. Dan zit het in de standleiding of het riool, voorbij waar je met een veer vanuit het putje kunt komen.

Hoe los je een diepe verstopping op?

Een diepe verstopping zit voorbij het bereik van een handveer: in de standleiding, onder de vloer of in het riool buiten. Wat je zelf nog kunt doen, is het riool via het ontstoppingsstuk of een putje buiten benaderen, zoals in ons artikel over riool zelf ontstoppen staat. Werkt dat niet, of weet je niet waar je moet beginnen, dan is het werk voor een loodgieter of ontstoppingsdienst. Bij afvoer ontstoppen lees je wat er dan gebeurt bij een afvoer in huis, en bij riool ontstoppen wat er gebeurt als het riool zelf dicht zit.

Wat een loodgieter anders doet

Een loodgieter of ontstoppingsdienst gebruikt voor een hardnekkige of diepe verstopping meestal een machinaal aangedreven veer. Die draait sneller en met meer kracht dan je met de hand kunt, komt verder in de leiding en kan verschillende koppen krijgen, bijvoorbeeld om vet los te schrapen of wortels door te snijden. Voor een leiding vol vet wordt ook wel met hogedruk gereinigd. Het verschil zit niet alleen in het materieel, maar ook in weten wanneer je moet ophouden: in een oude of beschadigde leiding kan te veel kracht meer kapot maken dan het oplost. Zit de wc dicht en helpt de wc-veer niet, lees dan wat je doet als je wc verstopt is.

Zet in je aanvraag welke afvoer verstopt is, wat je al hebt geprobeerd en tot hoe ver de veer kwam. Vertel het ook als je een chemisch middel hebt gebruikt. Dat helpt de loodgieter om in te schatten waar de prop zit en wat hij moet meenemen.