Knelkoppeling lekt: zo maak je de koppeling op je leiding weer droog

Een knelkoppeling is de meest gebruikte verbinding op koperen waterleidingen in huis. Je vindt hem onder de gootsteen, bij de stopkraantjes, bij de boiler, in de meterkast en bij de radiatoren. Lekt er een, dan is dat meestal een druppel of een natte plek, geen straal. Met twee sleutels en een beetje geduld is het vaak zelf op te lossen. Hieronder lees je hoe, en wanneer je beter stopt.

Eerst: hoe erg lekt het?

• Een druppel of een koppeling die zweet: zet een bakje eronder. Je hebt de tijd om het rustig aan te pakken.
• Een straaltje of water dat blijft lopen: draai de hoofdkraan dicht. Wat je daarna doet, staat in ons artikel over een gesprongen waterleiding.
• Lekt het bij een radiator of een leiding van de verwarming, dan zakt de druk van je cv-ketel. Kijk na de reparatie op de drukmeter; hoe je bijvult, lees je in ons artikel over de cv-ketel bijvullen.
• Zie je het water wel, maar niet waar het vandaan komt, of komt het uit een muur of vloer, lees dan bij lekkage hoe je een lek opspoort.

Hoe een knelkoppeling werkt

Een knelkoppeling bestaat uit drie delen: het koppelstuk, een moer en een koperen of messing ring, de knelring. Als je de moer aandraait, duwt hij de knelring in het koppelstuk. De ring wordt daarbij om de buis geknepen en sluit zo de ruimte tussen buis en koppeling af. Het water wordt dus tegengehouden door de ring, niet door de schroefdraad. Dat verklaart bijna alles wat er mis kan gaan.

Waarom een koppeling gaat lekken

• De moer is losgelopen. Leidingen worden warm en koud, en trillen als een kraan snel dichtgaat. Na jaren kan een moer een fractie los zitten.
• De moer is te vast gedraaid. De ring vervormt, scheurt of deukt de buis in, en sluit dan niet meer rond af.
• De buis zat niet tot de aanslag in de koppeling, of staat er scheef in. De ring knijpt dan niet recht om de buis.
• De buis is beschadigd, gekrast of niet mooi rond afgezaagd op de plek van de ring.
• De koppeling is opnieuw gebruikt op een andere buis, met de oude ring.
• Groene of witte aanslag rond de moer betekent dat hij al lang een beetje lekt. Het water verdampt en laat kalk en kopergroen achter.

Zo draai je een lekkende knelkoppeling bij

1. 1

   Droog de koppeling af en houd er een droge tissue tegen. Zo zie je aan welke kant van het koppelstuk het lekt, want elke kant heeft een eigen moer.

2. 2

   Pak twee sleutels. Met de ene houd je het koppelstuk vast, met de andere draai je de moer. Zonder tweede sleutel draai je de buis of de hele koppeling mee, en dan maak je een nieuw lek.

3. 3

   Draai de moer aan de lekkende kant een kwartslag met de klok mee.

4. 4

   Droog alles af en wacht een paar minuten. Leg er een droge tissue onder en kijk na een uur nog eens.

5. 5

   Is het nog nat, draai dan nog één kwartslag. Meer niet.

6. 6

   Lekt hij daarna nog steeds, stop dan met draaien. Verder aandraaien maakt de ring kapot. Draai het water dicht en lees hieronder hoe je de knelring vervangt, of laat het doen.

Kan ik teflontape gebruiken op een knelkoppeling?

Tape om de schroefdraad helpt niet, omdat de koppeling daar niet afdicht. Het water komt langs de ring, en de schroefdraad zit daar buiten. Tape kan zelfs verhinderen dat je de moer goed aandraait, of er tussen de ring en de buis in komen. Sommige vakmensen smeren een nieuwe knelring in met een dun laagje afdichtpasta voor drinkwater. Dat helpt een nieuwe ring goed te zetten, maar het maakt een beschadigde ring niet dicht.

De knelring vervangen

Een knelring die eenmaal is aangedraaid, zit vast om de buis. Zet je de koppeling terug op precies dezelfde plek, dan kan hij vaak opnieuw dienen. Is de ring beschadigd, of lekt de koppeling ondanks bijdraaien, dan moet er een nieuwe ring op. Draai daarvoor het water dicht, laat de leiding leeglopen via een lagere kraan en draai de moer los. De oude ring krijg je van de buis met een speciale ringtrekker, of door het stukje buis met de ring eraf te zagen met een pijpsnijder. Dat laatste kan alleen als de buis daarna nog lang genoeg is. Schuif een nieuwe moer en ring over de buis, duw de buis tot de aanslag in het koppelstuk en draai de moer aan zoals de fabrikant op de verpakking aangeeft. Het koppelstuk zelf kun je meestal opnieuw gebruiken.

Een koppeling lekt onder de gootsteen, bij de boiler of de wasmachine

• Onder de gootsteen of wastafel zitten naast knelkoppelingen ook flexibele slangen met een rubbertje in de moer. Lekt het daar, dan is het rubbertje of de slang op. Die vervang je in zijn geheel.
• Lekt het stopkraantje zelf, bij de knop, dan is dat geen koppeling maar het kraantje. Laat het vervangen terwijl het water dicht is.
• Bij de boiler is een druppel uit het ventiel eronder vaak normaal. Hoe je dat verschil ziet, lees je in ons artikel over een boiler die lekt.
• Bij de wasmachine lekt meestal de kraan of de slang. Lees ons artikel over een wasmachinekraan vervangen.
• Lekt een kraan bij de voet of de uitloop, dan is het de kraan zelf; zie ons artikel over een kraan die lekt.
• Lekt het bij een radiatorkraan, lees dan ons artikel over een lekkende radiator.

Lekkende waterleiding bij een koppeling die je niet kunt bereiken

Zit de koppeling in een muur, onder de vloer of achter een bak, dan kun je hem niet met twee sleutels vastpakken. Ga dan niet op de gok openbreken. Draai de hoofdkraan dicht als je weggaat, zet een bak onder het water en laat een loodgieter kijken. Een koppeling die jaren een beetje zweette, kan op een dag ineens loslaten. Hoe een loodgieter een leiding repareert of een stuk vervangt, lees je bij waterleiding.

Hoe strak draai je een knelkoppeling?

Een nieuwe koppeling draai je eerst met de hand vast en daarna met een sleutel zo ver als de fabrikant op de verpakking aangeeft. Lekt een bestaande koppeling, draai dan een kwartslag bij, met een tweede sleutel op het koppelstuk. Te vast draaien maakt de knelring kapot.

Kan ik een knelkoppeling opnieuw gebruiken?

Het koppelstuk meestal wel. De knelring zit na het aandraaien vast om de buis en past alleen op dezelfde plek terug. Op een nieuwe of ingekorte buis hoort een nieuwe ring.

Mijn koppeling blijft lekken na aandraaien. Wat nu?

Stop met draaien. Draai het water dicht, laat de leiding leeglopen en vervang de knelring, of laat dat doen. Vaak is de ring vervormd of zit de buis niet recht in de koppeling.

Waarom zit er groene aanslag op mijn koppeling?

Dat is een teken dat hij al een tijd een beetje lekt. Het water verdampt en laat kalk en kopergroen achter. Droog hem af en kijk met een tissue of hij nog nat wordt.

Beschrijf in je aanvraag waar de koppeling zit, op welke leiding (koud, warm of verwarming) en wat je al hebt geprobeerd. Een foto van de koppeling en van het stuk leiding eromheen helpt de loodgieter om te zien welk onderdeel er nodig is.