Leidingen isoleren: welke leidingen, met welke isolatie en hoe je het doet

Leidingen isoleren is een klus van een middag met een mes en een rol tape. Het doel is niet overal hetzelfde. Een warmwaterleiding isoleer je zodat het water warm bij de kraan aankomt. Een koude leiding isoleer je zodat hij niet zweet, niet lauw wordt en niet bevriest. En een cv-leiding in de kruipruimte isoleer je zodat de warmte in je kamer terechtkomt en niet onder de vloer.

Waarom je leidingen isoleert

• Warm water koelt onderweg af. Hoe langer de leiding van de boiler of ketel naar de kraan, hoe langer je moet laten lopen voordat het warm is, en hoe meer warmte je onderweg kwijt bent.
• Een cv-leiding die door een kruipruimte, zolder of garage loopt, verwarmt die ruimte. Die warmte haal je niet terug.
• Een koude leiding in een vochtige ruimte wordt nat aan de buitenkant. Dat is condens: vocht uit de lucht dat op de koude buis neerslaat. Het druppelt, geeft vlekken en kan hout en isolatie onder de vloer aantasten.
• Koud water dat lauw wordt, is een risico voor legionella. Volgens het RIVM groeit de bacterie tussen ongeveer 25 en 45 graden. Een koude leiding naast een warme leiding of in een warme meterkast kan zo warm worden. Meer daarover staat in ons artikel over legionella voorkomen.
• Een leiding in een koude ruimte kan bij vorst bevriezen en scheuren.

Welke leidingen je isoleert, en welke niet

• Wel: warmwaterleidingen van de boiler of ketel naar de kranen, zeker waar ze lang zijn of door een koude ruimte lopen.
• Wel: cv-leidingen in de kruipruimte, op een onverwarmde zolder, in de garage of in een berging.
• Wel: koude leidingen in de kruipruimte, langs een buitenmuur, in een schuur of garage, en overal waar ze naast een warme leiding lopen.
• Wel: koude leidingen die zweten, bijvoorbeeld in de meterkast of een kelder.
• Niet nodig: cv-leidingen en warmwaterleidingen in een verwarmde kamer. De warmte die ze afgeven, komt daar ten goede.
• Niet zelf: leidingen die in een muur of onder een dichte vloer zitten. Daar kom je zonder breekwerk niet bij.

Cv-leidingen isoleren

Een cv-leiding isoleren is vooral zinvol waar de buis door een ruimte loopt die je niet verwarmt. In de kruipruimte onder een oudere woning lopen vaak meters aanvoer en retour naar de radiatoren. Zonder isolatie gaat een deel van de warmte naar de ruimte onder de vloer. Kies isolatie die tegen de temperatuur van de verwarming kan; dat staat op de verpakking. Laat de ontluchters, kranen en koppelingen vrij of gebruik daar een los stuk, zodat je er later nog bij kunt.

Koude leidingen isoleren tegen condens

Bij een koude leiding die zweet, telt vooral dat de isolatie dampdicht is. Komt er vochtige lucht tussen de isolatie en de buis, dan slaat het vocht daar neer en blijft de buis nat onder de isolatie. Gebruik daarom isolatie van rubber, plak de naad in de lengte dicht en plak ook de naden tussen twee stukken en bij bochten af. Isoleer een koude leiding als hij droog is: veeg hem af en doe het op een moment dat er weinig water door loopt.

Welke buisisolatie kies je?

• Grijs schuim (pe-schuim) is de gewone buisisolatie uit de bouwmarkt. Hij is goedkoop, snel aan te brengen en goed voor warm- en koudwaterleidingen. Hij is minder geschikt voor een leiding die zweet, en niet elke soort kan tegen de hoge temperatuur van een cv-leiding.
• Zwart rubber is buigzamer, sluit beter aan in bochten en laat geen vocht door. Dat is de keus voor koude leidingen die zweten en voor cv-leidingen.
• Koop de isolatie op de maat van de buis. Koperen waterleiding in huis is meestal 15, 22 of 28 millimeter; meet de buitenkant van de buis met een rolmaat of schuifmaat.
• Dikkere isolatie houdt meer warmte vast, maar moet wel passen. Tussen een buis en de muur of de vloer is soms weinig ruimte.

Zo isoleer je een leiding

1. 1

   Meet de buis en koop isolatie van dezelfde maat. Neem wat extra mee voor bochten en stukken die mislukken.

2. 2

   Maak de buis schoon en droog. Stof en vocht onder de isolatie laten de tape slecht hechten.

3. 3

   Snijd de isolatie op lengte met een scherp mes. Voor een bocht zaag je twee stukken schuin af, zodat ze in de hoek precies op elkaar passen, of je snijdt een paar kleine inkepingen aan de binnenkant zodat het stuk om de bocht buigt.

4. 4

   Open de isolatie bij de naad en klem hem om de buis. Is er geen naad, snijd er dan zelf een in de lengte.

5. 5

   Plak de naad in de lengte dicht, en daarna de naden tussen de stukken en bij de bochten. Gebruik tape die voor isolatie bedoeld is; gewone plakband laat los.

6. 6

   Laat bij een beugel de isolatie doorlopen door er een inkeping in te maken, zodat er geen stuk kale buis overblijft.

7. 7

   Laat kranen, stopkraantjes en koppelingen bereikbaar, of isoleer ze met een los stuk dat je eraf kunt halen. Zo zie je een lek op tijd.

Buitenkraan isoleren

Een buitenkraan isoleren helpt bij een paar koude nachten, maar niet bij een week vorst. Isolatie houdt geen warmte vast die er niet is: water dat stilstaat in een leiding buiten, bevriest uiteindelijk toch. De veilige manier is de afsluiter binnen dichtdraaien en de kraan buiten leeg laten lopen. Hoe dat gaat, staat in ons artikel over een bevroren waterleiding. Isoleer wel het stuk leiding binnen, tussen de afsluiter en de muur, want dat staat vol water. Heb je geen afsluiter binnen, of wil je een kraan die niet bevriest, lees dan bij buitenkraan aanleggen wat een vorstvrije buitenkraan is.

Wanneer isoleren niet genoeg is

Soms lost isolatie het echte probleem niet op. Een leiding die elke winter bevriest, loopt vaak op een plek waar hij niet hoort, zoals vlak achter een ventilatierooster in de kruipruimte. Dan is het beter de leiding een andere route te geven. Duurt het heel lang voordat er warm water uit de kraan komt, dan is de leiding misschien te lang of te dik voor wat je gebruikt. Zie je in de kruipruimte ook natte plekken of water op de bodem, lees dan eerst ons artikel over water in de kruipruimte: isoleren over een lekkende leiding verstopt het lek alleen.

Welke leidingen moet je isoleren?

Warmwater- en cv-leidingen die door een koude ruimte lopen, zoals een kruipruimte, zolder of garage. En koude leidingen die zweten, lauw worden naast een warme leiding, of kunnen bevriezen. Leidingen in een verwarmde kamer hoeven niet.

Is het zinvol om cv-leidingen te isoleren?

Ja, als ze door een ruimte lopen die je niet verwarmt. Anders gaat een deel van de warmte naar die ruimte in plaats van naar je radiatoren. In de woonkamer heeft het geen zin.

Hoe isoleer je een koude leiding tegen condens?

Met dampdichte isolatie, zoals rubber, op een droge buis. Plak alle naden goed dicht. Komt er vochtige lucht tussen de isolatie en de buis, dan wordt de buis daar nat.

Wat is de beste buisisolatie?

Voor gewone leidingen is grijs schuim prima. Voor koude leidingen die zweten en voor cv-leidingen is rubber beter, omdat het dampdicht is en tegen warmte kan. Koop altijd de maat van je buis.

Voorkomt isoleren dat een waterleiding bevriest?

Het vertraagt het, maar bij langdurige vorst bevriest stilstaand water toch. Een buitenkraan sluit je daarom binnen af en laat je leeglopen.

Beschrijf in je aanvraag welke leidingen het zijn, waar ze lopen en wat je ziet: een leiding die zweet, bevriest of lang geen warm water geeft. Een foto van de leidingen in de kruipruimte of meterkast helpt de loodgieter om te zien of isoleren genoeg is of dat er leidingwerk nodig is.