Buitenkraan afsluiten voor de winter: stopkraan dicht, aftappen en open laten

Een buitenkraan afsluiten is een klus van vijf minuten, en het is de klus die je in de herfst niet wilt vergeten. Water dat in de kraan en in het stuk leiding door de muur blijft staan, kan bij vorst bevriezen. IJs zet uit, en dan scheurt de kraan of de leiding, vaak op een plek die je pas ziet als het binnen nat wordt. Hieronder lees je wanneer je de buitenkraan afsluit, waar de stopkraan zit, hoe je hem aftapt en wat je doet als het niet zo eenvoudig gaat.

Wanneer sluit je de buitenkraan af?

Voor de eerste nachtvorst. Water bevriest bij nul graden, maar of een leiding bevriest, hangt ook af van hoe lang het vriest, of er wind op de gevel staat en hoe beschut de kraan zit. Een vaste temperatuur waarbij het misgaat, is er daarom niet. Houd het weerbericht in de gaten en sluit de buitenkraan af zodra er vorst wordt verwacht. Gebruik je hem in de herfst toch niet meer, doe het dan gewoon eerder. In het voorjaar, als de kans op nachtvorst voorbij is, zet je hem weer open.

Waar zit de stopkraan van de buitenkraan?

Een goed aangelegde buitenkraan heeft binnen een eigen afsluiter, vaak met een klein aftapkraantje ernaast of erop. Die zit meestal op de plek waar de leiding naar buiten aftakt van de koudwaterleiding. Volg de leiding vanaf de buitenkraan naar binnen en kijk op deze plekken:

• In de meterkast, vlak na de watermeter. Daar zit soms een rijtje kraantjes, één per groep leidingen. Let op dat je niet de hoofdkraan voor de meter dichtdraait, want dan zit het hele huis zonder water.
• Onder het aanrecht of in de bijkeuken, als de buitenkraan aan de achtergevel bij de keuken zit.
• In de kruipruimte, achter het luik. Neem een zaklamp mee en kijk eerst of het daar droog is.
• In de garage of de schuur, als de buitenkraan daar aan de muur zit.

Weet je niet welk kraantje het is, draai er dan één dicht, zet buiten de kraan open en kijk of er na een korte tijd nog water komt. Komt er niets meer, dan heb je de goede.

Zo sluit je de buitenkraan af en tap je hem af

1. 1

   Haal de tuinslang eraf. Draai of klik het koppelstuk van de kraan los en laat de slang leeglopen voordat je hem binnen opbergt. In een slang die aan de kraan blijft hangen, blijft water staan dat tot in de kraan kan bevriezen.

2. 2

   Draai binnen de stopkraan van de buitenkraan dicht.

3. 3

   Draai buiten de buitenkraan helemaal open. Er komt nog wat water uit: dat is het water dat in de leiding stond.

4. 4

   Zet binnen een bakje of een emmer onder het aftapkraantje en draai het open. Er loopt water uit en er komt lucht in de leiding, zodat ook het stuk door de muur leegloopt.

5. 5

   Wacht tot er niets meer uit het aftapkraantje komt, en draai het dan weer dicht.

6. 6

   Laat de buitenkraan de hele winter openstaan. Bevriest er toch nog een restje water, dan heeft het ruimte om uit te zetten.

7. 7

   Loopt het stuk leiding tussen de stopkraan en de muur door een koude ruimte, isoleer het dan. Hoe dat gaat, staat in ons artikel over leidingen isoleren.

Zit er geen aftapkraantje bij de stopkraan, dan kan het water uit de leiding alleen via de buitenkraan weg. Laat de buitenkraan dan open staan na het dichtdraaien. Een leiding die met een beetje afschot naar buiten is aangelegd, loopt zo vanzelf leeg. Loopt hij naar binnen af, dan blijft er water in staan.

Een vorstvrije buitenkraan: hoe werkt hij, en moet hij toch dicht?

Een vorstvrije buitenkraan, ook wel vorstvrije gevelkraan, heeft een lang binnenwerk dat door de muur loopt. Draai je hem dicht, dan sluit hij het water af aan de binnenkant van de muur, waar het niet vriest. Het stuk tussen die afsluiting en de uitloop buiten loopt dan vanzelf leeg. Dat werkt alleen als er geen slang aan hangt. Water in de slang kan niet weg, blijft in de kraan staan en bevriest dan alsnog. Haal de slang er dus ook bij een vorstvrije kraan af.

Zit er binnen ook nog een stopkraan, dan kan het geen kwaad die in de winter dicht te draaien. Een vorstvrije kraan die na de winter druppelt of bij de muur nat wordt, heeft vaak toch vorstschade of een versleten binnenwerk. Dan is vervangen meestal de oplossing; wat daarbij komt kijken, lees je bij buitenkraan aanleggen.

Geen aparte stopkraan: wat dan?

Oudere buitenkranen zijn soms rechtstreeks op de waterleiding gezet, zonder eigen afsluiter binnen. Dan kun je de buitenkraan alleen dichtzetten met de hoofdkraan, en daarmee zit het hele huis zonder water. Hoe je die vindt en dichtdraait, staat in ons artikel over de hoofdkraan dichtdraaien. Voor één keer aftappen kan dat: hoofdkraan dicht, buitenkraan open en leeg laten lopen, buitenkraan weer dicht en de hoofdkraan open. Maar het water dat daarna weer in de leiding tot aan de buitenkraan staat, kan alsnog bevriezen.

Een isolatiehoes over de kraan maakt het risico kleiner, maar het water in de leiding blijft staan. De blijvende oplossing is een eigen afsluiter met aftapkraantje binnen, of een vorstvrije kraan. Dat is een kleine klus voor een loodgieter.

De buitenkraan in de kruipruimte afsluiten

Loopt de leiding naar de buitenkraan door de kruipruimte, dan zit de afsluiter vaak net achter het luik of onder de plek waar de kraan door de gevel gaat. Draai hem daar dicht en tap het stuk naar buiten af zoals hierboven. Een kruipruimte is een koude plek, en een leiding die daar vol water blijft staan, kan ook bevriezen. Isoleer dat stuk leiding als het kan. Staat er water op de bodem van de kruipruimte, lees dan eerst ons artikel over water in de kruipruimte.

Vergeten af te sluiten, en het vriest

Draai de stopkraan binnen meteen dicht en zet de buitenkraan open. Komt er water uit, dan is hij nog niet bevroren en kun je hem gewoon aftappen. Komt er niets, dan zit er ijs in. Hoe je een bevroren buitenkraan voorzichtig ontdooit en waar je daarna op let, lees je in ons artikel over een bevroren waterleiding. Kijk na het ontdooien binnen bij de muur: een leiding die gescheurd is, lekt vaak pas als het ijs weg is.

Hoe sluit ik de buitenkraan af?

Haal de slang eraf, draai binnen de stopkraan van de buitenkraan dicht, zet de buitenkraan open en laat het water eruit lopen via de kraan en het aftapkraantje. Laat de buitenkraan daarna de hele winter openstaan.

Hoe maak je een buitenkraan winterklaar?

Door hem af te sluiten en af te tappen, de slang binnen op te bergen en het stuk leiding binnen te isoleren als het door een koude ruimte loopt. Een vorstvrije kraan maak je winterklaar door de slang eraf te halen.

Bij welke temperatuur bevriezen leidingen?

Daar is geen vaste grens voor; sluit de buitenkraan af op het moment dat hierboven staat, bij ‘Wanneer sluit je de buitenkraan af?’.

Zet in je aanvraag of er een afsluiter binnen zit en waar, of het een vorstvrije kraan is en wat je ziet. Een foto van de kraan buiten en van de leiding binnen, waar hij door de muur gaat, helpt de loodgieter. Meer over een nieuwe of vorstvrije kraan lees je op de pagina over buitenkraan aanleggen.